O mieście…

Dynów to ponad 6 – tysięczne malownicze miasto w południowo – wschodniej Polsce w woj. podkarpackim, położone na Pogórzu Kapackim określanym mianem Pogórza Dynowskiego. Miasto z niewielkimi wzniesieniami przecięte doliną Sanu posiada unikatowe walory krajobrazowe, przyrodnicze i historyczne, co wpływa na dużą atrakcyjnośc tego obszaru. Dynów to jedyna miejscowość Pogórza Dynowskiego posiadająca prawa miejskie sięgające jeszcze XV.w.

Rynek Miasta w Dynowie (fot. J.Prokop)

Dynów i jego okolice położone są na Pogórzu Karpackim określanym mianem Pogórza Dynowskiego z niewielkimi wzniesieniami przecięte doliną Sanu posiadają unikatowe walory krajobrazowe, przyrodnicze i historyczne, co wpływa na dużą atrakcyjność tego obszaru. Samo miasto jest jedyną miejscowością Pogórza posiadającą prawa miejskie sięgające jeszcze XV w. Położone jest głównie po lewej stronie Sanu na wysokości 250-270 m n.p.m., natomiast po prawej stronie rzeki usytuowana jest dzielnica miasta – Bartkówka. Miasto Dynów liczy 6,3 tys. mieszkańców i zajmuje 2444 ha powierzchni.

Trochę historii…

Najstarsza znana wzmianka źródłowa dotycząca Dynowa pochodzi z 1423 r. Wspomniano wówczas o niejakim Andrzeju Wernerze de Denow. Nie jest pewne, czy Dynów był już wówczas miastem. Dowody na to pochodzą dopiero z 1429 r.

Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Dynowie (fot. D.Gąsecki)

Cechą charakterystyczną rozwoju Dynowa na przestrzeni stuleci od średniowiecza po schyłek epoki nowożytnej były częste zmiany właścicieli i dzierżawców samego miasta i dóbr dynowskich. Dzieje Dynowa począwszy od pierwszej połowy XV wieku nie różniły się zbytnio od przyszłości innych miast prywatnych. Wojny, najazdy, pożary, zmieniający się właściciele, okresy rozwoju upadku tworzyły bogatą historię.
Latem 1506 roku miasteczko zniszczył napad Tatarów, a późniejsze wysiłki właścicieli Dynowa w kierunku poprawy bytu mieszkańców nie dały większych rezultatów. Mimo niekorzystnych układów, do czasu wojen szwedzkich, Dynów był jednym z najludniejszych miast ziemi sanockiej.
Rangę i prestiż miasteczka podniosło utworzenie w 1886 r. sądu powiatowego, a w 1895 r. urzędu podatkowego. Od 1904 r. Dynów posiadał połączenie kolejowe z Przeworskiem. Choć ta nowa linia kolejowa przyczyniła się do aktywizacji gospodarczej okolic Dynowa tylko w niewielkim stopniu, polepszyła jednak komunikację miasta
z Przeworskiem, a pośrednio z innymi ośrodkami miejskimi na magistrali kolejowej Kraków-Lwów. Druga wojna zadała miastu poważne straty w ludziach i zniszczyła jego zabudowę w 50 %.
Odbudowany i rozbudowany w ostatnich dziesięcioleciach Dynów jest nieformalną stolicą Pogórza Dynowskiego.


Zabytki…

Do dnia dzisiejszego zachowały się zabytki:
· Zespół kościelny gotycko – renesansowy z wyposażeniem barokowym, kościół św. Wawrzyńca z 1663 r., barokowa dzwonnica murowana z XVII w., renesansowa brama, starodrzew – Rynek
· Ziemne fortyfikacje miejskie i zamkowe z XIV i XV w. – Rynek, ul. Zamkowa
· Zespół dworski z pocz. XIX w. wraz z drewnianą studnią i parkiem – ul. Dworska,
· Szkoła murowana XIX/XX w. z bogatą dekoracją snycerską – ul. Ks. J. Ożoga
· Cmentarz rzymsko – katolicki z pocz. XIX w. wraz z kaplicą z 1829 r. – ul. Grunwaldzka
· Rynek z pomnikiem Władysława Jagiełły z 1910 r.
· Dworzec kolejki wąskotorowej na linii Przeworsk – Dynów wraz z budynkiem administracyjnym, magazynem spedycji kolejowej, budynkiem wagi kolejowej, urządzeniami sygnalizacyjnymi i torowiskiem z końca XIX wieku – ul. Kolejowa
· Cmentarz żydowski z II poł. XIX w.
· Schron bojowy od ognia czołowego tzw. „Linia Mołotowa” – ul. Bartkówka obok nr 18
· Schron bojowy tradytorowy – „Linia Mołotowa” – ul. Bartkówka obok nr 145
· Liczne kapliczki – drogowskazy,


Walory turystyczne Dynowa…

Stacja Dynów - kolej wąskotorowa (fot. D.Gąsecki)

Główne walory tego terenu to malownicze położenie geograficzne, rzeka San, nieskażone środowisko przyrodnicze, liczne zabytki, szlaki turystyczne. Walory te podnosi ponadto bogata historia, interesujące zabytki architektury i żywy po dzień dzisiejszy folklor.
Miasto posiada znakomite warunki do rozwoju turystyki. Urozmaicony krajobraz i bogata przyroda chroniona jest w Parku Krajobrazowym Pogórza Przemyskiego, w którego zasięgu znajduje się część Dynowa oraz w Przemysko – Dynowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu. Podczas spacerów po lasach Dynowa można spotkać: sarny, lisy, dziki czasem jelenie lub też salamandry plamiste, a także puszczyka uralskiego, myszołowa lub krogulca. Zobaczyć możemy wiele rzadkich gatunków flory np.: lilię złotogłów, czosnek niedźwiedzi, tojad mołdawski i wiele odmian storczyków.
Obok wycieczek pieszych pobyt na Dynowszczyźnie sprzyja uprawianiu sportów wodnych. San to bowiem wymarzona rzeka dla kajakarzy i pontoniarzy. Rzeka na tym odcinku ma jeszcze górski charakter, tworzy malownicze przełomy. San w tym rejonie stwarza również świetne warunki dla wędkarstwa.
Wielką atrakcję stanowi ciuchcia, kursująca pomiędzy Dynowem a Przeworskiem http://waskotorowka.prv.pl/. Przejeżdża ona przez jedyny w Polsce (602 mb) tunel na kolejach dojazdowych.

Rzeka San przepływająca przez Dynów (fot. D.Gąsecki)

Bogate są tradycje i współczesna aktywność kulturalna mieszkańców Dynowa.
W mieście funkcjonują: chór mieszany „Akord”, orkiestra dęta OSP, kabaret „Nasz”, kapela „Dynowianie”, amatorski zespół teatralny, liczne zespoły artystyczne
w szkołach podstawowych i średnich.
Dowodem dużej aktywności kulturalnej Dynowa i okolic są organizowane ważne imprezy kulturalne, wykraczające rangą poza jego obszar. Od kilkudziesięciu lat miasto jest organizatorem imprez Dni Pogórza Dynowskiego które nawiązują do bogatych tradycji kultury ludowej tego terenu. Dni Pogórza Dynowskiego odbywają się od ponad 35 – ciu lat a w ich ramach odbywa się Wojewódzki Przegląd Kapel i Zespołów Śpiewaczych. W Dynowie odbywają się również Regionalny Konkurs Kolęd i Pastorałek, Regionalny Konkurs Poezji Patriotycznej jak i również wielu innych cyklicznych imprez.
W Dynowie tworzy artysta - rzeźbiarz Bogusław Kędzierski, absolwent słynnej szkoły Kenara w Zakopanem. Jego prace możemy oglądać w „Galerii Pniak”.

Mamy nadzieję, że przedstawione walory turystyczne i kulturalne zachęcą do spędzania czasu w naszym malowniczym mieście.